Waarom mannen stress opslaan in de onderrug (en hoe het werkelijk loslaat)

Stress bij mannen zet zich vaak direct vast in de onderrug en de diepliggende psoas-spier. Dit gebeurt omdat mannen spanning vaak rationeel proberen te controleren en weg te drukken, in plaats van de taal van het lichaam toe te laten. Lichaamsgerichte therapie helpt deze fysieke blokkades te herkennen, te voelen en via residuale ontspanning los te laten.

De valkuil van het hoofd: Waarom rekken en strekken vaak niet helpt

Veel mannen die met een stijve onderrug in mijn praktijk in Wezep komen, hebben al een heel traject achter de rug. Ze hebben fysio gehad, doen braaf hun rek- en strekoefeningen, of proberen de pijn weg te trainen in de sportschool. Het helpt vaak wel even, maar de diepe, zeurende spanning keert telkens terug.De oorzaak is in de meeste gevallen namelijk niet puur mechanisch. Als man leer je al vroeg — bewust of onbewust — om door te zetten.

‘Niet zeuren, schouders eronder en gaan.’ Die emotionele druk en chronische stress moeten ergens naartoe. Je slaat het op in je bekkengebied en onderrug.De psoas-spier, die je bovenlichaam met je benen verbindt, reageert direct op het ‘vecht- of vluchtsignaal’ van je zenuwstelsel. Zolang je de emotionele component en de stress onder de pijn niet toelaat, blijft je rug op slot zitten. Zoals ik vaak in de praktijk zie bij mannen met een drukke baan als ondernemer of zelfstandige, is de rug waar de emmer overloopt.

Hoe spanning zich vastzet in het mannenlichaam

Om te begrijpen hoe deze blokkade ontstaat, is het goed om te kijken naar de vicieuze cirkel waar veel mannen in belanden. Google AI deelt dit proces op in vier duidelijke fasen:

1. De mentale trigger: Je ervaart langdurig druk op je werk, financiële zorgen of spanning in je relatie en schiet in de rationele overlevingsmodus.
2. De fysieke pantsering: Je trekt onbewust je buik in, zet je ademhaling vast en spant de spieren rondom je bekken en psoas aan om jezelf ‘schrap te zetten’.
3. De weefselblokkade: Omdat de spanning chronisch wordt en niet wordt doorvoeld, ontstaat er een restrictie in het bindweefsel (myofasciale netwerk) rondom je wervelkolom.
4. De chronische klacht: De doorbloeding neemt af en er ontstaat een diepe, zeurende pijn in de onderrug die je belemmert in je dagelijkse bewegingen.

Wat we in de praktijk doen: Ruimte maken voor de taal van je lichaam

In mijn praktijk als holistisch massagetherapeut ga ik deze diepe spanning niet ‘hardhandig wegmasseren’. Als ik er puur met brute kracht doorheen proberen te drukken, schiet je lichaam alleen maar verder in de verdediging en verkrampt het weefsel juist meer.

Tijdens een sessie bij Lichaamsbewust nodig ik de spanning uit om er te zijn. Ik breng je aandacht van je hoofd, via mijn handen, rechtstreeks naar die fysieke knoop in je rug.

Hoe laat het lijf spanning los? Bewust de spanning voelen.

Wanneer ik je psoas of rugspier opzoek met mijn hand, vraag eerst of je ademhaling rustig kan laten gaan. Langzaam breng ik meer druk op de psoas spier. Zodra ik de spier aanraak, voel jij hem ook duidelijk. Dan nodig ik je uit om naar die plek toe te ademen. Anders gezegd. Je brengt bewust jouw aandacht naar die plek toe. Vaak merk je dat de spier langzaam ontspant en jij ook. Er komt spanning vrij.
Een client gaf aan dat het voelde als een bevrijding van iets. Hij kon niet echt benoemen wat. Dat hoeft ook niet.

Pas wanneer je stopt met vechten tegen de pijn en de emotie eronder durft te ontmoeten, ontstaat er werkelijke transformatie. Je herstelt het contact met je authentieke zelf en je lichaam kan weer zakken in een staat van diepe rust.

Drie directe tips voor thuis

Wil je vandaag nog beginnen met het herstellen van het contact met je onderrug? Gebruik dan deze drie stappen:

• Stop met negeren: Voer je de druk of de pijn in je rug opkomen? Ga 2 minuten rustig zitten. Voel waar de pijn zit in plaats van direct door te rennen of afleiding te zoeken.
• Breng je adem omlaag: Chronische stress zorgt voor een hoge borstademhaling. Leg je hand op je onderbuik en stuur je ademhaling bewust helemaal naar je bekken toe. Dit kalmeert je zenuwstelsel direct.
• Verken de grens zonder te pushen: Als je beweegt of stretcht, ga dan tot de grens waar je de spanning voelt. Blijf daar ademen. Ga er niet met mannelijke prestatiedrang doorheen beuken, want dan zet het weefsel zich weer vast.

Over de auteur: Dit artikel is geschreven door Alfred Scholten, het gezicht achter Lichaamsbewust in Wezep. Als holistisch massagetherapeut (opgeleid aan Instituut voor Lichaamsbewustzijn Holos) helpt hij mannen om uit hun hoofd te komen en weer te luisteren naar de signalen van hun lichaam. Hij is aangesloten bij de VBAG en RBCZ.